Pagina da partenza › Tips da sauna › Qargi (Yupiks & Inuits)
Qargi: suar en la chasa cuminaivla da l'Arctis
Er en l'aut nord da l'America enconuschevan ins il bogn da suar. Tar ils Yupiks e tar ils Inuits resp. Iñupiat en l'Alasca aveva el lieu en il qargi – ina gronda chasa cuminaivla dals umens, mez sut terra.
Actualisà: settember 2026 · guid independent, funtaunas indicadas
Chalur per lungs envierns: sin tge ch'i vala da far attenziun tar la grossezza da las paraids e l'isolaziun d'ina chasa da sauna, legis Vus en il guid.
Guid Chasa da sauna →En curt
| Tgi | Yupiks, Inuits/Iñupiat e Deg Hit'an en l'Alasca |
|---|---|
| Construcziun | gronda chasa mez sut terra, duas fin trais giadas uschè gronda sco ina chasa d'abitar |
| Utilisaziun | ufficina, lieu da radunanza, chasa da saut, scola – e bogn da suar |
| Access | per il pli mo umens |
Ina chasa per tut
Il qargi (er qasgiq) era il center d'in vitg. Qua construivan ils umens bartgas, reparavan l'equipament, faschevan bogns da suar, instruivan ils mats ed organisavan sauts. El era a medem temp dretgira, baselgia, ufficina, sala da saut e chasa da retschaviment. Las dunnas n'avevan per regla nagin access.
Ils umens giuvens emprendevan qua a fabritgar utensils ed armas ed udivan las tradiziuns da lur antenats.
L'istorgia en curt
- Avant ils onns 1890Mintga abitadi iñupiaq ha ina u pliras da questas chasas ceremonialas.
- Onns 1890Missiunaris cristians arrivan en l'Alasca; la vita en ils vitgs sa mida.
- Fin il 1950A Chevak (Alasca) ha l'instrucziun anc lieu en il qasgiq ed en las chasas.
In pled davart ils nums
Pli baud discurriva ins savens dad «Eschimos». Bleras persunas pertutgadas considereschan quest term collectiv sco betg adattà. Perquai duvrain nus ils nums che quests pievels dattan sezs, sco Yupiks, Inuits ed Iñupiat.
Tradiziuns parentadas
Bleras culturas enconuschan in'atgna chasa per suar – da la banja fin a la chasa da sauna finlandaisa. Pli al sid en l'America dal Nord è la chamona da suar derasada.
Chalur per lungs envierns: sin tge ch'i vala da far attenziun tar la grossezza da las paraids e l'isolaziun d'ina chasa da sauna, legis Vus en il guid.
Guid Chasa da sauna →Ulteriurs tips da sauna: Sauna finlandaisa · Sauna da fim · Sauna cun pigna da lenna · Sauna electrica · Sauna-botta · Chasa da sauna · Cabina d'infracotschen · Biosauna · Bogn da vapur · Sauna kelo · Sauna kota · Sauna mobila
Bogns da suar d'autras culturas: Banja (Europa da l'ost) · Bogns romans · Hammam · Chamona da suar (America dal Nord) · Temazcal (Mesoamerica) · Nomads da la steppa (Scits) · Hanjeungmak (Corea) · Mushiburo (Giapun) · Chasas da suar (Irlanda)
Cumparegliar offertas da Voss conturn
Descrivai Voss project ina giada – fin a 3 purschiders adattads As contacteschan. Gratuit e senza obligaziun.